بتن ریزی در هوای گرم

تعریف هوای گرم :

هوای گرم به دمای زیاد هوا همراه یا بدون باد و رطوبت کم اطلاق می شود. هوای گرم هنگام بتن ریزی باعث پایین آمدن کیفیت بتن تازه و سخت شده می گردد. این عوامل باعث تبخیر سریع آب ، افزایش سرعت آبگیری سیمان ، کاهش کارایی بتن تازه و تسریع گیرش آن می شوند که می تواند موجب کاهش مقاومت نهایی گردند. هوای گرم همچنین باعث ایجاد مشکلاتی در بتن ریزی و متراکم کردن آن و تشدید جمع شدگی خمیری می شود و موجب ترک در بتن تازه می گردد.

اثرات نا مطلوب هوای گرم بر بتن تازه خمیری عبارت است از :

الف ) افزایش آب مورد نیاز در طرح مخلوط

ب ) افزایش آهنگ افت اسلامپ و تمایل دست اندرکاران به افزودن آب به بتن در کارگاه بدلیل افزایش تبخیر و افزایش سرعت آبگیری سیمان و از دست دادن خواص خمیری در زمان کوتاه تر.

ج ) افزایش زمان آهنگ سفت شدن بتن و کاهش زمان گیرش به نحوی که بر عملیات ریختن ، تراکم ، پرداخت سطح و نگهداری و عمل آوری بتن اثر منفی می گذارد و امکان ایجاد درز سرد را افزایش می دهد. این امر پیوستگی را در بتن ریزی مختل می کند که نیاز به آن جزو اصول بتن ریزی صحیح است.

د ) افزایش امکان ترک خوردگی خمیری بتن تازه بدلیل تبخیر زیاد و جمع شدگی بیش از حد در اثر تبخیر

هـ ) افزایش بروز مشکل در کنترل مقدار حباب هوای بتن حبابدار در بتن تازه به نحوی که عملا" حباب های هوا بزرگ شده و یا می ترکند و تأثیر ثبت آنها در بتن سخت شده از بین می رود.

اثرات نامطلوب شرایط هوای گرم بر بتن سخت شده عبارتند از :

الف ) کاهش مقاومت بتن بدلیل مصرف بیشتر آب در میان مدت و دراز مدت

ب ) کاهش مقاومت بتن بدلیل دمای بالای آن در هنگام بتن ریزی و پس از آن در میان مدت و دراز مدت علیرغم افزایش مقاومت زود هنگام بتن ( بویژه در روزهای اول – 1 تا 7 روز )

ج ) افزایش تمایل به جمع شدگی ناشی از خشک شدن و ایجاد ترکهای حرارتی

د ) کاهش دوام بتن در برابر شرایط محیطی نامناسب در حین بهره برداری مانند یخ زدن و آب شدگی مکرر ، سایش و فرسایش تری و خشکی مکرر بتن ، حمله سولفاتها و حمله یون کلر محیط بدلیل افزایش نفوذپذیری بتن در اثر ایجاد کریستالهای درشت و کاهش مقاومت الکتریکی بتن که نقش مهمی در افزایش نفوذپذیری در برابر یون کلر و سایر عوامل مزاحم شیمیائی دارد. همچنین کاهش دوام به دلیل ترک خوردگی .

هـ ) ایجاد خوردگی سریعتر میلگردها بدلیل افزایش نفوذپذیری بتن و یا ایجاد درزهای سرد

و ) کاهش یکنواختی سطح بتن و نا زیبائی سطح بتن نمایان بویژه در مجاورت قالب ، تغییر رنگ بتن بدلیل تفاوت در آهنگ آبگیری ، منظره بد بدلیل درز سرد.

آمادگی پیش از بتن ریزی :

پیش از بتن ریزی باید قالبها ، فولاد آرماتور بندی و بستر را با آبفشان یا مهی از آب خنک مرطوب ساخت . در زمان عملیات بتن ریزی و پرداخت ، مه آب نه تنها سطوح و هوای محیطی را خنک می کند . بلکه رطوبت نسبی آن را نیز افزایش می دهد.بدین ترتیب افزایش دمای بتن کاهش یافته و سرعت تبخیر آب بتن پس از بتن ریزی به حداقل میرسد .

برای دالهای متکی به زمین ، مرطوب ساختن درعصر پیش از بتن ریزی روش خوبی است .

در زمان بتن ریزی نباید آب ساکن یا حوضچه ای بر روی قالبها یا بستر وجود داشته باشد.

در هوای بسیار گرم با محدود ساختن بتن ریزی به ساعات اول صبح ، عصر یا شب می توان به نتایج بهتری دست پیدا کرد . این روش به جمع شدگی حرارتی و ترک خوردگی کمتر دالها و روسازی ضخیم منجر می گردد .

حمل ، بتن ریزی ، پرداخت کاری

در هوای گرم حمل بتن وبتن ریزی را باید هر چه سریعتر انجام داد . تأخیر در انجام این عملیات به افت اسلامپ و افزایش دمای بتن منجر می گردد. برای جابجایی و ریختن بی درنگ بتن پس از تحویل باید نیروی کار و تجهیزات کافی در محل وجود داشته باشد.

از مخلوط کردن طولانی بتن حتی با سرعت همزنی باید پرهیز کرد. درصورت بروز تأخیر مخلوط کن را متوقف ساخته و سپس به صورت متناوب بتن را به هم بزنید تا گرمای حاصل از مخلوط کردن به حداقل کاهش پیدا کند.

از آنجا که گیرش بتن در هوای گرم با سرعت بیشتری انجام می شود ، برای پرهیز از ایجاد سطح جدایی باید در مورد روش بتن ریزی دقت کرد . برای بتن ریزی دیوار ها می توان لایه های کم عمق تری را مشخص کرد تا از وجود زمان کافی برای متراکم ساختن لایه پیشین اطمینان حاصل شود .

استفاده از وسایل مناسب به نحوی که معطلی های بی جهت بوجود نیاید. مثلا" باکت خیلی کوچک بکار نرود تا تراک میکسر مدت زیادی معطل بماند و یا تراک میکسر کمتر بارگیری شود تا بتن بمدت قابل توجهی در آن بچرخد و نماند.

پرداخت سطح بتن در هوای گرم با مشکل همراه است و معمولا" باید زودتر از سایر شرایط پرداخت را انجام داد اما نباید باعث جمع شدن آب در زیر لایه فوقانی گردد.

تراکم مجدد بتن در هوای گرم توصیه می شود ( قبل از گیرش ). این امر ترکها را کم می کند. استفاده از ماله برای بهم آوردن ترکها توصیه می گردد. ( ماله کش با تأخیر و مجدد )

عمل آوری و حفاظت

در هوای گرم و خشک اغلب سرعت تبخیر بیش از سرعت رو زدن آب است و سطح بتن خشک می شود. لذا ضمن رعایت نکاتی که قبلا" مطرح شد لازم است در اسرع وقت سطح بتن محافظت شده و مرطوب گردد، باقی گذاشتن قالبها در مکان خود را نمی توان جانشین رضایت بخشی برای عمل آوری در هوای گرم تلقی کرد. قالبها را باید هر چه زودتر بدون آسیب دیدن بتن شل کرد.

عمل آوری با آب : سبب افزایش رطوبت بتن می گردد. استفاده از آب بسیار سرد و یا گرم ، که سبب شوک حرارتی در بتن شده و سطح بتن ترک می خورد باید اجتناب نمود.

افشاندن آب : در دمای بیش از 5 + درجه روش افشاندن آب برای عمل آوردن بتن بسیار مناسب است .روند افشاندن آب باید پیوسته باشد، افشاندن با وقفه،باعث تروخشک شدن می گردد و درنتیجه عارضه پوسته شدن در سطح بتن بروز می کند .آب افشانی معمول در برخی از کارگاه ها، علاوه بر ایجاد تر و خشک شدن، باعث شوک حرارتی نیزمی گردد، زیرا با خشک شدن سطح در زیر آفتاب، دمای سطح بتن بالارفته و باپاشیدن آب خنک، مشکل ترک خوردگی وجود خواهد داشت.  

      

مه سازی هوا را خنک کرده و رطوبت نسبی هوای بالای کارهای تخت را جهت کاهش تبخیر سریع از سطح بتن افزایش می دهد . بدین ترتیب ترک خوردگی کاهش یافته و دوام سطح بتن بهبود پیدا می کند. 

پوشش های خیس : استفاده از پوشش های جاذب آب از قبیل چتایی ، گونی، گلیم و حصیر برای عمل آوردن بتن توصیه می شود. چنانچه ورق پلاستیک بر روی چتایی قرار داده شود، از تبخیر آب چتایی جلوگیری می گرددکه مشابه عمل آوری عایقی خواهد بود . این نوع پوشش ها باید به نحوی روی سطح بتن قرار گیرند که لبه آنها حدود 100 میلیمتر روی هم قرار داده شوند

عمل آوری با پارچه چتایی و خیس کردن متوالی

عمل آوری عایقی

جلوگیری از تبخیر آب، روش دیگری جهت عمل آوردن بتن است و مزیت آن: نیاز به خیس کردن مداوم پوشش ندارد.مصالح و روشهای مختلف جلوگیری ازتبخیر آب از سطح بتن : ورق پلاستیک یا نایلون : ورق پلاستیک وزن بسیار سبکی دارد و در رنگهای مختلف ،مانند سفید و سیاه موجود است . رنگ سفید برای هوای گرم مناسب است ، زیرا نور رامنعکس می کند و رنگ سیاه برای هوای سرد مطلوب است.ورق پلاستیک معمولاً از نوع پلی اتیلن است. تعریق و چکه کردن آب ناشی از تبخیرسطح بتن می تواند به ظاهر بتن آسیب رساند. در چنین شرایطی نایلون و یا پوشش دقیقا بر سطح بتن قرار داده شود.

    

عمل آوری با عایقی(پوشش مرکب)                                     عمل آوری با پلاستیک

 

ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری  

گاهی بلافاصله پس از بتن ریزی ، در زمان پرداخت کاری یا کمی پس از آن در سطح بتن ترکهای ناشی از جمع شدگی خمیری ایجاد می شود.

ترک خوردگی ناشی از جمع شدگی خمیری معمولا " در بتن ریزی در هوای گرم روی می دهد . با این حال امکان بروز آن در هر شرایط محیطی که باعث تبخیر سریع رطوبت از سطح بتن شود نیز وجود دارد . این ترکها زمانی پدید می آیند که تبخیر آب از سطح بتن سریعتر از صعود آن به سطح در زمان آب اندازی بتن باشد .

این امر باعث ایجاد جمع شدگی ناشی از خشک شدن شدگی سریع و تنشهای کششی در سطح بتن می شود که اغلب ایجاد ترکهای کوتاه و نامنظم منجر می گردد(طبق استاندارد CSA A23.1 زمانی که سرعت تبخیر از 1 کیلوگرم بر متر مربع تجاوز کرد ، انجام اقدامات احتیاطی که در زیر اشاره شده است ضرورت می یابد. در شکل صفحه 7 محاسبه میزان سرعت تبخیر سطحی نشان داده شده است) طول ترکها معمولا" 50 تا 1000mm است و با آرایش نامنظم در فواصل 50 تا 600mm ظاهر می شوند.  

ترک خمیری

چند مورد از اقدامات پیشگیرانه جهت جلوگیری از ترک خوردگی :

1. برپایی باد شکن جهت کاهش سرعت باد بر روی سطح بتن

2. برپایی سایبان موقت جهت کاهش دمای سطح بتن

3. حفاظت از بتن با استفاده ازپوششهای موقتی همچون ورق پلی اتیلن در زمان وجود تأخیر قابل توجه در بین عملیات بتن ریزی و پرداخت کاری.

4. استفاده از مه بر روی دال بلافاصله پس از بتن ریزی و پیش از پرداخت کاری و دقت در جلوگیری از تجمع آب که باعث کاهش کیفیت خمیر سیمان موجود در سطح دال می شود.

5. افزودن الیاف پلاستیک به مخلوط بتن جهت کمک به کاهش ایجاد ترک های ناشی از جمع شدگی خمیری  

تعیین سرعت تبخیر رطوبت سطحی بتن

بر اساس استاندارد CSA A23.1 زمانی که سرعت تبخیر از kg /m2 1 در ساعت تجاوز کند ، انجام اقدامات احتیاطی همچون نصب باد شکن در پیرامون عضو بتنی ضرورت پیدا می کند. حفاظت از بتن در برابر خشک شدگی زود هنگام در سرعتهای آب اندازی پایین تر امری اساسی است . در مراحلی از فرایند گیرش ، آب اندازی به صفر می رسد و سطح بتن در سرعتهای تبخیر بسیار کمتر از حد معمول مشخص شده kg /m2 1 در ساعت شروع به خشک شدن می کند . در چنین مواردی صرف نظر از نوع مخلوط بتن- حفاظت بیشتر ضرورت پیدا میکند.

برای استفاده از جدول

به طور مثال اگر فلش جدول به سمت بالا را دنبال کنید ، میزان دمای هوا °30 ، رطوبت نسبی 50% ، دمای بتن 30° و سرعت باد 15kg /h ، میزان تبخیر نزدیک 1kg/m2/h در ساعت است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با گروه تخصصی مرکز تحقیق و توسعه R&D و کنترل کیفیت شرکت پیشتاز بتن روز با شماره های 4- 44198001 تماس حاصل نمایید.

 

CONTACT WITH US

+880 1718 542 596

info@bdthemes.com